Brede coalitie van CDA, Leef, Essentie en VVD in beeld na informatieronde Horst aan de Maas

De vorming van een nieuwe coalitie in Horst aan de Maas lijkt af te stevenen op een samenwerking tussen CDA, Leef, Essentie en VVD. Dat blijkt uit het eindverslag van de informatieronde, dat informateurs Erik Ronnes (CDA) en Arie Stas (Leef) op 31 maart hebben aangeboden aan de gemeenteraad. Volgens de informateurs kan deze combinatie rekenen op “21 van de 27 zetels, dus breed."

Brede overeenstemming, maar verschillen op economie en ruimte

Uit de gesprekken met alle partijen blijkt dat er op veel beleidsterreinen grote overeenkomsten zijn, met name in het sociaal domein en de volkshuisvesting. “De verschillen tussen partijen op die terreinen taxeren wij als goed overbrugbaar”, aldus Ronnes en Stas. 

Toch zijn er duidelijke breuklijnen, vooral rond het ruimtelijk en economisch beleid. Het Omgevingsplan verdeelt de partijen: sommige willen aanpassing of een nieuw plan, anderen vinden het huidige voldoende. Ook de balans tussen agrarische ontwikkeling en natuur blijft een gevoelig punt.

Daarnaast waarschuwen de informateurs voor de financiële situatie. De meerjarenbegroting laat vanaf 2028 een tekort zien, terwijl er al taakstellingen van in totaal 2,5 miljoen euro zijn ingeboekt. “Dat betekent dat er zonder nieuw beleid al een fikse uitdaging ligt”.

Geen breekpunten, wel zorgen over bestuurscultuur

Opvallend is dat geen enkele partij breekpunten heeft ingebracht. Wel leeft breed de wens om te werken aan een betere bestuurscultuur. Woorden als transparantie, fatsoen, respect en herstel van vertrouwen kwamen in vrijwel alle gesprekken terug. De informateurs adviseren dit nadrukkelijk op te nemen in het nieuwe akkoord.

Voorkeur voor vierpartijencoalitie

Alle vier partijen zien een samenwerking met elkaar als haalbaar. De informateurs noemen deze combinatie “een goede afspiegeling van de verhoudingen in de gemeenteraad” en wijzen op de mix van bestuurlijke ervaring en nieuwe gezichten die het college zou kunnen vormen. Andere varianten, zoals combinaties met Perspectief of Belang van Horst aan de Maas, bleken minder passend of hadden onvoldoende draagvlak.

Eerst bilaterale gesprekken nodig

Voordat de formatie kan starten, adviseren de informateurs om eerst drie bilaterale gesprekken te voeren. Zo stellen ze voor om een gesprek te hebben met CDA en Essentie om gevoeligheden uit het verleden te bespreken. Vervolgens Leef en VVD om te toetsen of er voldoende inhoudelijke basis en vertrouwen is en Leef en CDA om inhoudelijke verschillen te overbruggen. Pas daarna kan een externe formateur aan de slag.

Raadsakkoord onzeker

Hoewel er een brede wens is om met een raadsakkoord te werken, verschillen de verwachtingen sterk. Sommige partijen zien het als een breed gedragen beleidsdocument, anderen vinden het te ambitieus of vrezen dat het te abstract wordt. De informateurs vragen zich hardop af of een raadsakkoord haalbaar is en adviseren alternatieven, zoals het ophalen van input bij alle partijen of het voorleggen van het conceptakkoord aan de oppositie.

Stas en Ronnes geven een duidelijk advies richting de betrokken partijen. "Begin de formatie met CDA, Leef, Essentie en VVD, onder leiding van een onafhankelijke formateur."