Onderzoek ingesteld naar grondtransacties Lottum en Grubbenvorst

Er wordt door de Limburgse enquêtecommissie een onderzoek ingesteld naar grondtransacties in Grubbenvorst en Lottum. Dat meldt NRC zondag. Het onderzoek zou gaan over de rol van ex-gedeputeerde Ger Koopmans (CDA).

Volgens de krant zou de provincie in 2016 onderhandeld hebben met baggeraar Teunesen, een bedrijf uit het conglomeraat van bedrijven rond Terraq, die belangen had in een hoogwaterproject in Limburg. Aan de gesprekken in Gedeputeerde Staten (GS) over dat project deed Koopmans mee, wat in strijd was met de provinciale gedragscode. Koopmans en de andere leden van het college van GS traden in april af vanwege meerdere integriteitsaffaires.

Maaspark Ooijen-Wanssum

De provincie wilde van Teunesen 40 hectare grond aankopen voor de ontwikkeling van het Maaspark Ooijen-Wanssum. De provincie had de grond kunnen onteigenen, maar dat gebeurde niet. Daarvoor in de plaats bood de provincie "vervangende grond" aan in Grubbenvorst en Lottum, zo'n 13 percelen, aldus NRC. In de toekomst kunnen daar miljoenen kubieke meters zand gewonnen worden. Teunesen en Terraq hadden daar al grond, en hoe meer grond, hoe sterker de positie van de baggeraar om de ontgronding zelf te kunnen uitvoeren.

Natuur

De betreffende percelen waren voor de ontwikkeling van natuur. Voorafgaand aan de onderhandse verkoop aan de baggeraar schrapten GS de natuurontwikkelingsstatus voor het merendeel van de grond. Volgens de provincie was dat een gevolg van de bezuinigingen op natuur door toenmalig staatssecretaris Henk Bleker.

Uit documenten die de provincie op verzoek van NRC openbaar gemaakt heeft, blijkt dat in maart 2017 de provincie de waarde van de percelen liet bepalen. Koopmans was op dat moment nog commissaris bij Terraq. Toen in 2018 de leveringsakte bij de notaris passeerde, was hij dat niet meer. De verkoop werd op 17 april 2018 beklonken in een vertrouwelijk besluit van GS, met als portefeuillehouders Koopmans en Hubert Mackus (CDA). Aan de beraadslaging en de stemming deed Koopmans mee, zegt de provincie.

Dubbele transactie

Nadat de provincie de percelen geleverd had aan Teunesen, verkocht die ze door aan twee ondernemingen - Maasweerd Grubbenvorst en Lottummerwaard - waarvan Terraq en Teunesen eigenaar zijn. Zo kwam de provinciegrond bij het bedrijf terecht waar Koopmans tot 19 oktober 2017 commissaris was.

De dubbele transactie was lucratief voor de baggeraar. Voor de percelen met een natuurbestemming in Ooijen-Wanssum betaalde de provincie aan de baggeraar 7,50 euro per vierkante meter. Wijzigt de provincie binnen 25 jaar de bestemming, dan moet er nog een nabetaling plaatsvinden. En de winrechten voor het zand in de ondergrond bleven bij Teunesen. Zo hoefde Teunesen voor de zandwinlocaties in Grubbenvorst en Lottum slechts 5,09 euro per vierkante meter te betalen. Teunesen kreeg hier de complete winrechten: de provincie zag af van opbrengsten uit toekomstige zandwinning, en legde evenmin vast dat bij een ontgronding nog een nabetaling moet volgen. Zo kreeg de baggeraar het zand in de ondergrond er gratis bij. Als kers op de taart betaalde de provincie nog 1,5 miljoen euro aan de baggeraar, onder meer voor onkosten- en schadevergoedingen, zo meldt de krant.