Column: Naober zijn

In opa’s en oma’s tijd waren de Naobere de belangrijkste schakel in het sociale leven; Naoberschap, de zorg voor je buren. Het was een liefdevolle sociale plicht om op te komen voor elkaar. Ik ken het nog van toen ik jong was.

Hoe je precies Naober van elkaar werd weet ik niet, maar het fascineerde me wel.

Als de overburen hulp nodig hadden bij het touwtjes aanbinden bij de bonen op het land, ging mijn vader helpen. Het maakte niet uit hoe druk hij het had. Hij deed dat gewoon. En omdat mijn vader goed was met paarden reed hij samen met overbuurman hun nieuwe paard in. Op zijn beurt hielp onze overbuurman weer om ons land om te ploegen. Maar vooral ook als er iemand ziek was of kwam te overlijden hielp je elkaar. Dat was gewoon vanzelfsprekend.

Over de jaren heen ben ik het woord Naober kwijtgeraakt, zoals mogelijk bij velen ook het geval is.

Onlangs, tijdens een autorit, terugrijdend van Leeuwarden naar huis, kwam het woord weer terug. Mijn gesprekpartner uit de Achterhoek sprak met zoveel passie over het Naoberschap. Hoe hij ervoer dat dit bij hem in de Achterhoek nog leeft en hoe bijzonder dit is. Zeker in deze tijd.

Zorgen voor je naasten, je buren, overburen. Tijd en geld zijn hierbij geen issue. Je doet het, hoe druk je het ook hebt, uit respect en liefde voor elkaar en omdat je het er ‘gewoon bij hoort’, want je bent elkaars Naobere.

Dit besef houdt me de afgelopen maanden sterk bezig. Ik voel het, het leeft op in me. Ik vertel erover en merk hoeveel het woord met me doet.

Hoe fijn zou het zijn om echt elkaars Naober te mogen zijn. Er echt voor iemand te mogen zijn zonder dat er geld aan te pas komt, maar met de puurheid en de wil om voor elkaar op te komen. Tijd is geen issue. Naastenliefde telt omdat je er op mag vertrouwen dat 'Naobere zijn' meer is dan 'buren zijn'. Het is de sociale verbinding tussen elkaar, waar een probleem op tafel komt omdat Naober betekent dat je ook elkaar vertrouwt.

En waar zijn wij nu?

Eenzaamheid is nog nooit een groter probleem geweest dan nu. Ontspoorde jongeren die onze wedloop naar nog meer, niet meer willen en kunnen volgen. De tekorten aan personeel in de zorg en in de jeugdzorg. Het zal de komende jaren alleen maar verder toenemen. Jongeren stappen uit het systeem. Ons systeem staat onder hoogspanning.

En wat doet de politiek? Ze lijkt, goedbedoeld, eerder de spanning op te voeren door het faciliteren van nog meer onderzoek naar het waarom en hoe, van pilletjes en zalfjes om te kalmeren, van nog meer regeltjes.

We zijn de weg kwijt en vallen van de ene crisis in de andere. De krantenkoppen schreeuwen. De angst wordt aangewakkered en er lijkt maar één waarheid te zijn. Maar is dat zo?

Het huidige maatschappelijke probleem is niet te controleren en op te lossen met nog meer regeltjes of goedbedoelde zorg. Het begint daar waar we elkaar nodig hebben. Daar waar vertrouwen en liefde weer gemakkelijk wakker te maken is. Daar waar we weer kunnen ontdekken dat het fijn is om elkaar te kunnen en mogen helpen, elkaar te dragen.

Naober is mijn woord voor 2023.

Ik reik jou mijn hand, mag ik jouw Naober zijn?